Schemabeheerders: wie zijn het en wat doen ze?
In de technische sector gelden strenge eisen aan vakbekwaamheid. Wie bepaalt wat die eisen zijn? En wie zorgt ervoor dat ze kloppen met de praktijk? Dat is de rol van de schemabeheerder.
Wat is een schemabeheerder?
Een schemabeheerder is de eigenaar van een vakbekwaamheids- of certificeringsschema
Een vakbekwaamheidsschema beschrijft welke kennis en vaardigheden nodig zijn om een bepaald vak goed en veilig uit te mogen voeren. Een Certificeringsschema dat beschrijft welke eisen gelden om een certificaat te mogen krijgen.. De schemabeheerder bepaalt de inhoud van dat schema
Een document met de eisen waaraan iemand of een bedrijf moet voldoen om een certificaat of erkenning te krijgen. Denk aan: welke diploma's heb je nodig, hoe wordt getoetst, hoe lang is het certificaat geldig?. Daarin staat beschreven welke kennis, vaardigheden en competenties
De combinatie van kennis, vaardigheden en gedrag die nodig zijn om een taak goed uit te voeren. nodig zijn om een certificaat of erkenning te krijgen.
Bekende schemabeheerders in de technische sector zijn InstallQ en KOMO.
Wat doet een schemabeheerder?
Een schemabeheerder:
- bepaalt welke kennis, vaardigheden en competenties nodig zijn
- stelt examen- en certificeringseisen vast
- beheert wijzigingen in het schema
- zorgt dat het schema aansluit op wetgeving, normen en ontwikkelingen in de branche
- bepaalt wanneer certificaten verlengd moeten worden en welke voorwaarden daarvoor gelden
Om tot goede eisen te komen, werkt de schemabeheerder samen met brancheorganisaties, bedrijven, certificerende instellingen en soms de overheid. Zo weerspiegelen de eisen in het schema wat er in de praktijk nodig is.
Waarom bestaat de rol van schemabeheerder?
Vakmanschap in de technische sector raakt direct aan veiligheid en kwaliteit. Denk aan installateurs die werken aan gasinstallaties, elektrische systemen of koelinstallaties. Het is dan belangrijk dat duidelijk is welke kennis en vaardigheden iemand moet hebben om dat werk goed en veilig te mogen uitvoeren.
Zonder schemabeheerders zou iedere organisatie zijn eigen eisen stellen. Dat leidt tot verwarring en ongelijke kwaliteit. De schemabeheerder zorgt voor een gemeenschappelijke norm: dezelfde eisen voor iedereen, ongeacht waar iemand is opgeleid of werkt.
Voor opdrachtgevers en overheden is die gemeenschappelijke norm cruciaal: alleen zo heeft een certificaat of erkenning echt betekenis.
Wie doet wat: schemabeheerder, exameninstelling en CRT
Bij certificering in de technische sector zijn drie partijen betrokken, elk met een eigen rol.
De schemabeheerder bepaalt de regels en eisen. Hij schrijft het schema en houdt het actueel.
De examen- of certificerende instelling toetst of iemand aan die eisen voldoet. Bekende voorbeelden zijn Kiwa en DEKRA.
Het Centraal Register Techniek registreert de resultaten en maakt behaalde certificaten inzichtelijk.
Een praktijkvoorbeeld: stel dat er een certificeringsregeling bestaat voor een specifieke technische discipline. De schemabeheerder bepaalt de inhoud van die regeling. Exameninstellingen nemen examens af op basis van die eisen. Het Centraal Register Techniek registreert daarna de behaalde certificaten.
Schemabeheerder of registerhouder: wat is het verschil?
Deze twee rollen worden soms door elkaar gehaald, maar ze zijn wezenlijk anders.
De schemabeheerder is eigenaar van het schema. Deze organisatie bepaalt de inhoud: welke eisen gelden, hoe ziet de toets eruit en wanneer een certificaat verlengd moet worden. De schemabeheerder gaat over de kwaliteit van de norm.
De registerhouder beheert het register waarin de resultaten worden bijgehouden, slaat op wie welk certificaat heeft behaald en stelt die informatie beschikbaar. De registerhouder gaat niet over de inhoud van het schema, maar over de registratie en het ontsluiten van de gegevens.
Bij het Centraal Register Techniek is de scheiding bewust aangebracht. Het Centraal Register Techniek registreert vakmensen en certificaten, maar bepaalt zelf niet aan welke eisen iemand moet voldoen. Dat is uitdrukkelijk de verantwoordelijkheid van de schemabeheerder. Zo heeft elke partij een eigen rol: de schemabeheerder bewaakt de kwaliteit van het schema, terwijl het Centraal Register Techniek een onafhankelijke registratievoorziening biedt.
Dit principe van scheiding van rollen zorgt ervoor dat de controle onafhankelijk blijft en dat een certificaat of erkenning echt iets betekent.
Meer weten?
Wil je weten welke schemabeheerders samenwerken met het Centraal Register Techniek? Of heb je vragen over een specifiek schema? Neem dan contact met ons op.
