Uitleg Branchevakmanschapsstructuur
De Branchevakmanschapsstructuur: uitleg en verdieping
De Branchevakmanschapsstructuur (BVS) is voor de technische installatiebranche dé branchestandaard voor het beschrijven van beroepen, taken, kennis en vaardigheden. De structuur maakt inzichtelijk wat vakmensen in de sector doen en welke kennis en vaardigheden daarvoor nodig zijn.
Het is waardevolle input voor het beschrijven van vakmanschap en dit actueel te houden. De informatie uit de structuur wordt onder andere gebruikt bij het ontwikkelen van opleidingen en bij het opstellen van kwalificatiedossiers voor het middelbaar beroepsonderwijs (via SBB).
De Branchevakmanschapsstructuur: waarom is dit belangrijk?
Elk vakmens verricht werkzaamheden. Daar horen verantwoordelijkheden en bevoegdheden bij. Tegelijkertijd verandert het werk voortdurend door nieuwe technieken, regelgeving en digitalisering. Daardoor kan het voorkomen dat werkzaamheden veranderen, maar het niet altijd duidelijk is welke kennis of bevoegdheden daarvoor nodig zijn. De BVS helpt de sector om overzicht en duidelijkheid te houden in:
- Wat zijn nú de meest voorkomende functies in de technische installatiebranche?
- Welke concrete werkzaamheden horen bij deze functies?
- Welke kennis en vaardigheden moet de vakvolwassen beroepsbeoefenaar aantonen, per functie?
De Branchevakmanschapsstructuur: wie zijn direct betrokken?
De Vakbekwaamheidscommissie (VBC) ontwikkelt de Branchevakmanschapsstructuur in de technieksector. De Branchevakmanschapsstructuur is een initiatief van werkgevers- en brancheorganisaties (Techniek Nederland) in samenwerking met het opleidingsfonds (Wij Techniek) en InstallQ. InstallQ is de onafhankelijke kwaliteitsorganisatie die erkenningen, certificeringen en accreditaties beheert voor de installatiesector.
De structuur wordt gebruikt door verschillende partijen in de sector, bijvoorbeeld:
- Opleidingsinstellingen en ROC’s Zij gebruiken de structuur om hun opleidingen te laten aansluiten op de praktijk van het vak.
- Brancheorganisaties en kwaliteitsorganisaties Zij gebruiken de structuur als basis voor kwaliteitsregelingen, erkenningen en certificeringen.
- Het Centraal Register Techniek (CRT) Het CRT registreert diploma’s en certificaten en koppelt deze aan beroepen of vakspecialismen.
- Bedrijven in de sector Zij kunnen de structuur gebruiken voor functiebeschrijvingen, scholing en ontwikkeling van medewerkers.
Wat zijn vakspecialismen?
Naast algemene beroepsprofielen bevat de Branchevakmanschapsstructuur ook vakspecialismen. Vakspecialismen beschrijven de eisen aan specialistische werkzaamheden binnen het vak. Ze vormen bijvoorbeeld de basis voor erkenningen of certificeringsregelingen die in de sector worden toegepast. De Vakbekwaamheidscommissie bepaalt per vakspecialisme welke eisen nodig zijn om vakmanschap te toetsen en te borgen.
Beroepscompetentieprofielen: wat zijn dat?
Een belangrijk onderdeel van de Branchevakmanschapsstructuur zijn de beroepscompetentieprofielen. Een profiel beschrijft wat iemand moet kennen en kunnen om een bepaald beroep goed uit te oefenen. zijn gedetailleerde overzichten van kennis, vaardigheden, beroepshouding en persoonlijke kwaliteiten. In zo’n profiel staat bijvoorbeeld:
- welke taken bij het beroep horen
- welke kennis nodig is
- welke vaardigheden en beroepshouding verwacht worden
Deze profielen beschrijven zowel de huidige praktijk van het vak als ontwikkelingen die in de toekomst belangrijk worden. Het is een brug tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Ook helpen de Beroepscompetentieprofielen bij professionalisering, kwaliteitsborging en persoonlijke ontwikkeling.